Kto odkrył witaminy?

Jest ich 15. A przynajmniej o tylu wiemy. Ale jeszcze 109 lat temu nie wiedzieliśmy o ani jednej z nich. Mowa o… witaminach.

Dzisiaj każdy maluch wie, co to witaminy. Jednak stosunkowo niedawno, bo raptem 109 lat temu nie mieliśmy bladego pojęcia o dobroczynnym wpływie witamin na nasz organizm. Dobroczynnym, a wręcz niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania. Bo nie wiedzieliśmy, że takowe w ogóle istnieją. Zmieniło się to w 1911 roku za sprawą Polaka o imieniu i nazwisku Kazimierz Funk.

Kazimierz Funk (ur. 23 lutego 1884, zm. 19 listopada 1967)

Kazimierz urodził się w Warszawie w 1884 r. Podczas pracy w Berlinie w latach 1906-1910 obserwował efekty psiej diety. Kazimierz już wtedy domyślał się, że poza białkami, tłuszczami, węglowodanami i składnikami mineralnymi w pożywieniu jest coś jeszcze. Coś, co niebawem miał odkryć.

Gdy Kazimierz Funk pracował w Instytucie Medycyny Zapobiegawczej Listera, na wyspie Jawa trwały poszukiwania przyczyny choroby beri-beri, choroby zaburzającej pracę układu nerwowego. W tamtym czasie choroba była śmiertelna. Zaczęto podejrzewać, że powodem choroby może być oczyszczony ryż – główny posiłek pacjentów. Dowiódł tego eksperyment Christiaana Eijkmana z udziałem kurcząt. Ptaki karmione tylko łuskanym ryżem ulegają paraliżowi. Eijkman wysunął teorię o niedoborze białka, natomiast…

W 1911 r. Kazimierz Funk przeprowadził doświadczenie na gołębiach i obalił teorię Eijkmana. Z otrębów ryżowych wyodrębnił substancję, będącą związkiem chemicznym zawierającą azot (łac. „amine”). Kazimierz udowodnił, że substancja ta ma istotny wpływ na życie (łac. „vita”). Nazwał ową substancję „witaminą”. Była to pierwsza odkryta witamina. Witamina B1.

Niestety grono naukowców nie było jeszcze gotowe na odkrycie Kazimierza. Dopiero po publikacji w czasopiśmie „Journal of State Medicine” odkrycie stało się bardziej przystępne.

Kazimierz Funk nigdy nie otrzymał Nagrody Nobla za dokonanie przełomowego odkrycia, jakim było wyizolowanie witaminy B1. Otrzymał ją Christiaan Eijkman w 1929 r.

Kazimierz Funk był dumny z bycia Polakiem. Badał awitaminozy, hormony, przyczyny powstawania raka. Odkrył też witaminę B3 i B12.

Film „Funky Casimir” jest zainspirowany historią Kazimierza Funka. I jego drogą do odkrycia pierwszej witaminy. Premiera już niebawem!